Wprowadzenie systemu kaucyjnego w Polsce budzi najwięcej pytań o konkretne kwoty. Ile wynosi kaucja za butelki, ile kosztuje butelka zwrotna i czy kaucja za butelki plastikowe jest taka sama jak za puszki? Wątpliwości dotyczą też szkła: dlaczego kaucja za butelki szklane została rozłożona w czasie i od kiedy zacznie obowiązywać. Ten przewodnik odpowiada na wszystkie pytania dotyczące stawek, terminów oraz zasad naliczania kaucji przy kasie.
Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 12 lipca 2023 r. ustala cenę kaucji za butelki na poziomie 0,50 zł dla butelek PET do 3 litrów i puszek do 1 litra oraz 1,00 zł dla butelek szklanych wielokrotnego użytku. Choć liczby wydają się proste, w praktyce pojawiają się dodatkowe niuanse – od obowiązku wykazywania kaucji na paragonie po zasady jej zwrotu w bonach lub gotówce. W artykule znajdziesz praktyczne przykłady i podpowiedzi, jak planować codzienne zakupy w oparciu o nowe przepisy.
Dowiesz się również, jak działa tzw. „kaucja wirtualna” w przypadku zakupów internetowych, dlaczego szkło zostało objęte kaucją dopiero od 1 stycznia 2026 r. oraz w jaki sposób sklepy rozliczają się z operatorami systemu. Dzięki temu łatwiej zrozumiesz, gdzie trafiają pieniądze i dlaczego oddawanie butelek zwrotnych realnie się opłaca.
Kaucja za butelki – stawki według rodzaju opakowania
Polski system kaucyjny wprowadza jednolite zasady dla wszystkich producentów i sprzedawców. Niezależnie od marki napoju czy sieci handlowej, kaucja za butelki przypisana jest wyłącznie do rodzaju opakowania.
Kaucja za butelki plastikowe PET do 3 litrów
Za każdą jednorazową butelkę PET o pojemności od 0,1 do 3 litrów naliczana jest kaucja za butelki plastikowe w wysokości 0,50 zł. Obejmuje to m.in. wody, napoje gazowane, soki, izotoniki i napoje energetyczne – o ile opakowanie posiada oznaczenie systemu kaucyjnego. Kaucja jest doliczana przy kasie jako osobna pozycja i zwracana w całości po oddaniu pustej butelki z etykietą.
Kaucja za puszki metalowe do 1 litra
Metalowe puszki do 1 litra również objęte są stawką 0,50 zł, dlatego często mówi się o kaucji za butelki 50 gr, mając na myśli zarówno butelki PET, jak i puszki. Jednolita stawka upraszcza system – konsument nie musi zastanawiać się, czy puszka piwa „kosztuje” tyle samo co puszka napoju bezalkoholowego.
Kaucja za butelki szklane wielokrotnego użytku
Dla szklanych butelek wielokrotnego użytku o pojemności 0,1–1,5 litra kaucja wynosi 1,00 zł. Przepisy przewidują jednak okres przejściowy – obowiązek pobierania kaucji za szkło zacznie obowiązywać od
1 stycznia 2026 r., aby sklepy i producenci mogli przygotować infrastrukturę do obsługi zwrotów.
Ile kosztuje butelka zwrotna i jak działa naliczanie kaucji?
Przy zakupie napoju kaucja za butelkę pojawia się na paragonie jako osobna pozycja, np. „Kaucja butelka PET 0,50 zł”. Dzięki temu konsument dokładnie widzi, ile kosztuje butelka zwrotna i jaką kwotę może odzyskać po jej oddaniu. W momencie zwrotu opakowania automat lub punkt manualny wydaje potwierdzenie uprawniające do odbioru pieniędzy – w gotówce, bonie lub jako rabat na zakupy.
Kaucja w sprzedaży online
Sklepy internetowe oraz usługi dostawy napojów również doliczają kaucję. Kwota depozytu widoczna jest w podsumowaniu zamówienia, a zwrot odbywa się po oddaniu opakowań w punkcie stacjonarnym lub – w niektórych modelach – przy kolejnym zamówieniu z odbiorem pustych butelek od klienta.
Czy paragon jest potrzebny?
Choć kaucja pojawia się na paragonie, nie trzeba zachowywać dowodu zakupu, aby odzyskać pieniądze. System identyfikuje opakowanie na podstawie oznaczenia, a nie paragonu. Dokument sprzedaży może być jednak przydatny w firmach lub w przypadku reklamacji.
Tabela stawek – cena kaucji za butelki i puszki
| Rodzaj opakowania | Pojemność | Stawka kaucji | Data obowiązywania |
|---|---|---|---|
| Butelka PET jednorazowa | 0,1–3 l | 0,50 zł | Od 1.10.2025 r. |
| Puszka metalowa | Do 1 l | 0,50 zł | Od 1.10.2025 r. |
| Butelka szklana wielokrotna | 0,1–1,5 l | 1,00 zł | Od 1.01.2026 r. |
Nieodebrana kaucja – co dzieje się z pieniędzmi?
Jeśli konsument nie odda opakowania, kaucja nie przepada w sensie systemowym – trafia do operatora i finansuje logistykę zbiórki oraz recykling. To dodatkowa motywacja do zwrotu: odzyskujemy pieniądze i jednocześnie zmniejszamy koszty funkcjonowania systemu, co w dłuższej perspektywie wpływa na ceny napojów.
Najczęstsze błędy przy naliczaniu i zwrocie kaucji
Na początku działania systemu mogą pojawić się błędy w naliczaniu kaucji, szczególnie podczas wdrażania nowych systemów kasowych. Warto sprawdzić, czy przy zakupie napoju z logotypem kaucja rzeczywiście została doliczona. Jeśli nie – zgłoś to obsłudze, ponieważ brak naliczenia może uniemożliwić późniejszy zwrot pieniędzy.
Częstym źródłem nieporozumień jest też różnica między ceną półkową a kwotą przy kasie. Kaucja za butelki nie musi być wliczona w cenę produktu na półce, ale zawsze powinna pojawić się na paragonie jako osobna pozycja.
FAQ – kaucja za butelki
Pytanie: Czy kaucja za butelki może wzrosnąć?
Odpowiedź: Przepisy przewidują możliwość zmiany stawek, ale każda decyzja wymaga nowego rozporządzenia i wcześniejszego ogłoszenia.
Pytanie: Czy kaucję zawsze dostanę w gotówce?
Odpowiedź: Zależy od sklepu – możliwa jest gotówka lub bon, który można wymienić w kasie albo wykorzystać przy zakupach.
Pytanie: Jak rozliczana jest kaucja w firmach?
Odpowiedź: Dla firm kaucja jest kosztem zwrotnym i ujmowana jest jako należność, która wygasa po oddaniu opakowań.
Podsumowanie – ile wynosi kaucja za butelki?
Kaucja za butelki PET i puszki wynosi 0,50 zł, natomiast kaucja za butelki szklane wielokrotnego użytku – 1,00 zł. Stawki są jednolite, niezależnie od producenta i sklepu, a pieniądze wracają do konsumenta po oddaniu opakowania z czytelną etykietą. To prosty mechanizm, który łączy korzyści finansowe z realnym wsparciem recyklingu i ograniczaniem odpadów.
Szczegółowe informacje o stawkach znajdziesz w materiałach informacyjnych tvn24.pl oraz w analizach branżowych publikowanych przez businessinsider.com.pl, które regularnie aktualizują dane o wdrożeniu systemu.