Od 1 października 2025 r. oddawanie butelek PET i puszek stanie się częścią codziennych zakupów. System kaucyjny zobowiązuje sklepy do przyjmowania opakowań, ale lista dostępnych punktów jest szersza niż tylko supermarkety. W artykule przedstawiamy, gdzie w praktyce oddasz butelki i puszki, jak działają automaty zwrotne oraz dlaczego warto korzystać z różnych typów punktów zbiórki.
Obowiązkowym uczestnikami systemu są sklepy o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m², które wprowadzają do obrotu napoje w opakowaniach objętych kaucją. Oznacza to nie tylko hipermarkety spożywcze, ale również duże drogerie, stacje paliw czy sklepy RTV/AGD, jeśli sprzedają napoje. Jednocześnie mniejsze sklepy mogą dołączyć dobrowolnie, aby przyciągnąć klientów i ułatwić im zwroty po drodze do domu.
W artykule omawiamy także automaty ustawione w przestrzeni publicznej – na dworcach, w galeriach handlowych i przy urzędach. Te punkty często działają w trybie 24/7, co pozwala oddawać opakowania poza godzinami pracy sklepów. Znajdziesz poniżej praktyczne wskazówki i mapę kategorii punktów, dzięki którym łatwiej zaplanujesz zwrot kaucji.
Punkty obowiązkowe
Sklepy z salą sprzedaży większą niż 200 m² muszą przyjmować wszystkie opakowania objęte systemem, niezależnie od miejsca zakupu napoju. Warunek dotyczy zarówno sieci spożywczych, jak i innych podmiotów, które sprzedają napoje w opakowaniach kaucyjnych.
Supermarkety i dyskonty
Sieci takie jak Biedronka, Lidl, Carrefour czy Auchan wdrażają automaty (RVM) oraz stanowiska manualne. W sklepach często znajdziesz osobne wejścia do strefy zwrotu, aby uniknąć kolejek przy kasach. Kaucję odbierzesz w gotówce lub na bonie, który można zrealizować podczas zakupów.
Drogerie i sklepy sportowe
Duże drogerie oferujące napoje funkcjonalne oraz sklepy sportowe sprzedające izotoniki również podlegają obowiązkowi. W praktyce mogą organizować niewielkie stanowiska manualne, zwłaszcza gdy przestrzeń nie pozwala na instalację automatu.
Stacje paliw
Sieci paliwowe, które sprzedają napoje w butelkach PET i puszkach, muszą przyjmować opakowania. Ze względu na ograniczone miejsce często stawiają automaty kompaktowe lub przyjmują zwroty ręcznie przy kasie.
Punkty dobrowolne
Wiele mniejszych sklepów poniżej 200 m² decyduje się przystąpić do systemu, aby wyróżnić się na rynku i zapewnić wygodę klientom. Uczestnictwo oznacza, że sklep musi przyjmować opakowania, za które naliczył kaucję, ale może też przyjmować te zakupione gdzie indziej.
- Sklepy osiedlowe: często korzystają z manualnych zwrotów w godzinach pracy.
- Sklepy specjalistyczne: np. sklepy z piwem rzemieślniczym przyjmują butelki wielokrotne, aby utrzymać lojalność klientów.
- Placówki sezonowe: sprzedawcy w strefach turystycznych instalują mobilne automaty w sezonie letnim.
Automaty kaucyjne w przestrzeni publicznej
Operatorzy systemu planują ustawienie automatów w miejscach o dużym natężeniu ruchu: galeriach handlowych, dworcach, uczelniach i urzędach. Dzięki temu oddanie opakowań nie będzie wymagało odwiedzenia sklepu. Automaty miejskie często wydają bony w formie kodu QR, który można zrealizować w wielu partnerskich sklepach.
Niektóre samorządy planują zachęty lokalne, np. możliwość wymiany kaucji na bilety komunikacji lub zniżki w instytucjach kultury. Te inicjatywy zwiększają atrakcyjność systemu i pomagają osiągnąć wysokie poziomy zbiórki.
Lista typów punktów zwrotu
| Typ punktu | Status | Dostępne formy zwrotu | Godziny działania |
|---|---|---|---|
| Supermarket/Dyskont | Obowiązkowy | Automat, stanowisko manualne | Godziny pracy sklepu |
| Stacja paliw | Obowiązkowy (jeśli sprzedaje napoje) | Automat kompaktowy lub manualnie | Najczęściej 24/7 |
| Drogeria >200 m² | Obowiązkowy | Manualnie, rzadziej automat | Godziny pracy |
| Sklep osiedlowy | Dobrowolny | Manualnie | Godziny pracy |
| Automat miejski | Dobrowolny (operator) | Automat | 24/7 lub wg lokalizacji |
Jak znaleźć najbliższy punkt?
Operatorzy systemu udostępnią mapy online z aktualną listą punktów. Aplikacje mobilne pozwolą filtrować miejsca według rodzaju przyjmowanych opakowań (PET, puszka, szkło) i dostępnych form zwrotu (bon, gotówka). W okresie przejściowym informacje będą dostępne również na stronach sieci handlowych.
Warto sprawdzić, czy punkt nie ma limitu jednorazowego zwrotu. Niektóre sklepy mogą wprowadzić ograniczenia, np. 100 sztuk, aby rozładować kolejki. Przy większych ilościach opakowań, np. po imprezie, dobrze jest wcześniej skontaktować się z punktem lub skorzystać z dedykowanych magazynów operatora.
Sekcja FAQ
Pytanie: Czy mogę oddać butelkę w sklepie, w którym jej nie kupiłem?
Odpowiedź: Tak. Każdy punkt obowiązkowy musi przyjąć opakowanie z logotypem systemu, niezależnie od miejsca zakupu.
Pytanie: Co jeśli automat w sklepie jest nieczynny?
Odpowiedź: Sklep musi zapewnić alternatywną formę zwrotu, np. stanowisko manualne. Możesz też udać się do innego punktu wskazanego na mapie operatora.
Pytanie: Czy mogę oddać opakowania w galerii handlowej po zamknięciu sklepów?
Odpowiedź: Jeśli w galerii znajduje się automat miejski dostępny 24/7, możesz z niego skorzystać o dowolnej porze. Kaucję odbierzesz w formie bonu lub przelewu.
Podsumowanie
Butelki i puszki oddasz w każdym sklepie o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m², który oferuje napoje kaucyjne. Do dyspozycji masz także dobrowolne punkty w mniejszych sklepach, stacjach paliw oraz automaty w przestrzeni publicznej. Wybieraj miejsca zgodnie z własną wygodą i pamiętaj, że system działa bez paragonu – wystarczy oznaczenie na opakowaniu. Im częściej korzystasz z punktów zwrotu, tym większą masz kontrolę nad domowym budżetem i wpływasz na czystość środowiska.
Listy punktów zwrotu i aktualne wymagania znajdziesz w poradnikach tvn24.pl oraz w materiałach przygotowanych przez operatorów i sieci handlowe, o których informuje businessinsider.com.pl.