System kaucyjny w Polsce startuje pełną parą 1 października 2025 r., ale kaucja za butelki szklane wielokrotnego użytku zostanie wprowadzona dopiero 1 stycznia 2026 r. Trzymiesięczne przesunięcie to nie przypadek – rząd i operatorzy systemu uznali, że szkło wymaga dodatkowych przygotowań. Ten artykuł wyjaśnia, skąd wzięła się data 1 stycznia 2026, jakie obowiązki obejmą sklepy i producentów oraz co to oznacza dla konsumentów, którzy korzystają z butelek zwrotnych.
Szklane butelki różnią się logistyką od plastikowych i metalowych opakowań. Wymagają ostrożnego transportu, bardziej zaawansowanych linii myjących, a także przestrzeni magazynowej. Operatorzy systemu kaucyjnego podkreślają, że odpowiednie przygotowanie wyposażenia sklepów i zakładów recyklingowych jest kluczowe dla bezpieczeństwa personelu oraz jakości ponownie wprowadzanych do obiegu butelek.
W tekście znajdziesz harmonogram działań, checklistę dla sklepów oraz porady dla konsumentów. Dowiesz się też, jak wygląda raportowanie zwrotów butelek szklanych i jakie wsparcie mogą otrzymać przedsiębiorcy. Dzięki temu trzy miesiące między startem systemu a włączeniem szkła miną bez chaosu.
Dlaczego szkło startuje później?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zdecydowało o przesunięciu obowiązkowej kaucji na szkło na 1 stycznia 2026 r., aby dać uczestnikom rynku czas na doposażenie zaplecza. W przeciwieństwie do butelek PET i puszek, które można kompresować i transportować w standardowych pojemnikach, szkło wymaga specjalnych skrzynek, separacji i procesu mycia przed ponownym napełnieniem.
Argumenty logistyczne
Sieci handlowe muszą zorganizować przestrzeń do przechowywania butelek zwrotnych, co dla wielu placówek w centrach miast stanowi wyzwanie. Dodatkowy czas pozwala na instalację regałów, zakup skrzynek oraz wdrożenie procedur bezpieczeństwa przy przyjmowaniu rozbitego szkła.
Argumenty technologiczne
Zakłady rozlewnicze inwestują w linie kontrolne sprawdzające stan zwracanych butelek. Wymagają one kalibracji, aby odrzucać uszkodzone egzemplarze i utrzymać wysokie standardy higieniczne. Operatorzy testują także rozwiązania digitalizacji, które powiążą każde opakowanie z konkretną partią produkcyjną.
Harmonogram działań do 1 stycznia 2026 r.
Przesunięcie terminu nie zwalnia firm z obowiązków przygotowawczych. Ustawodawca oczekuje, że producenci i sklepy wykorzystają okres od października do grudnia 2025 r. na dopięcie szczegółów.
- Jesień 2025: przygotowanie magazynów i szkolenia pracowników z obsługi zwrotów szklanych butelek.
- Listopad 2025: testy automatycznych i manualnych stanowisk zwrotu, w tym kalibracja sensorów wykrywających pęknięcia.
- Grudzień 2025: kampanie informacyjne skierowane do konsumentów, materiały POS w sklepach oraz publikacja zaktualizowanych list punktów przyjmujących szkło.
Ważną częścią przygotowań jest weryfikacja oznaczeń na butelkach. Wszystkie produkty wprowadzane na rynek od nowego roku muszą mieć logotyp systemu oraz informację „Kaucja 1,00 zł”. Stare butelki mogą pozostać w obiegu do końca okresu przejściowego, ale kaucja nie będzie za nie naliczana.
Obowiązki sklepów i producentów
Sklepy o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m² mają obowiązek przyjmować butelki szklane wielokrotnego użytku od 1 stycznia 2026 r. Dotyczy to sieci handlowych, stacji benzynowych oraz dużych drogerii, które sprzedają napoje w takich opakowaniach. Mniejsze sklepy mogą dołączyć dobrowolnie, ale wiele z nich już obsługuje zwroty piwa w butelkach i będzie korzystać z istniejącej infrastruktury.
Producenci muszą zarejestrować opakowania w systemie, zapewnić oznakowanie i raportować liczbę zwróconych butelek. Dodatkowo odpowiadają za organizację transportu butelek do zakładów mycia oraz za utrzymanie wskaźników ponownego użycia na poziomie określonym w przepisach.
Co oznacza to dla konsumentów?
Dla klientów przesunięcie terminu oznacza, że od października do końca grudnia 2025 r. będą zwracać wyłącznie butelki PET i puszki. Butelki szklane wielokrotnego użytku zakupione w tym okresie mogą być zwracane na dotychczasowych zasadach (np. w ramach systemów browarów), ale bez nowej kaucji 1,00 zł. Jeśli kupisz produkt w butelce ze starym oznaczeniem, kaucja nie zostanie naliczona.
Od 1 stycznia 2026 r. warto zwracać uwagę na nowe etykiety – butelki szklane będą oznaczone logotypem systemu i informacją o kaucji. Warto wypracować nawyk odkładania ich do osobnego pojemnika, podobnie jak w przypadku butelek PET, aby uniknąć uszkodzeń.
Najczęstsze pytania o start kaucji na szkło
Pytanie: Czy po 1 stycznia 2026 r. wszystkie butelki szklane będą objęte kaucją?
Odpowiedź: Nie. Kaucja dotyczy tylko butelek wielokrotnego użytku z logotypem systemu. Butelki jednorazowe, np. po winie, pozostaną poza programem, o ile producent nie przystąpi dobrowolnie.
Pytanie: Czy mogę oddać butelkę szklaną ze starej partii po 1 stycznia 2026 r.?
Odpowiedź: Jeśli nie ma oznaczenia kaucji, sklep nie ma obowiązku jej przyjąć. Najlepiej sprawdzać etykiety już podczas zakupów i wybierać produkty z nowym logotypem.
Pytanie: Czy kaucja 1,00 zł zostanie naliczona w sklepach internetowych?
Odpowiedź: Tak. Sklepy online doliczą kaucję w koszyku, a zwrot butelek będzie możliwy w punktach stacjonarnych lub w ramach odbioru kurierem, jeżeli dana marka przewiduje taką usługę.
Jak przygotować się na zmianę?
Warto już teraz ustalić domowe zasady przechowywania butelek szklanych. Przechowuj je pionowo w skrzynkach lub pudełkach, aby zapobiec stłuczeniu. Nie zrywaj etykiet, ponieważ logotyp systemu będzie podstawą wypłaty kaucji. Jeśli korzystasz z usług dostawy, zapytaj operatora, czy oferuje odbiór butelek przy kolejnych zamówieniach.
Sklepy powinny planować kampanie informacyjne na grudzień 2025 r., aby przypomnieć klientom o nowej dacie i zasadach zwrotu. Warto przygotować plakaty, etykiety półkowe i instrukcje dla personelu. Dobrą praktyką jest oznaczenie miejsca w sklepie, gdzie będzie można odstawić butelki szklane, aby uniknąć kolejek po 1 stycznia.
Podsumowanie
Kaucja za butelki szklane wielokrotnego użytku zacznie obowiązywać 1 stycznia 2026 r. Dodatkowe trzy miesiące na przygotowania są potrzebne, by zapewnić bezpieczeństwo i efektywność logistyki szkła. Konsumenci powinni zwracać uwagę na nowe oznaczenia, a sklepy i producenci – dopiąć inwestycje w infrastrukturę oraz kampanie informacyjne. Dzięki temu włączenie szkła do systemu kaucyjnego przebiegnie płynnie.
Szczegółowe informacje o terminach i wymaganiach znajdziesz w poradnikach businessinsider.com.pl oraz w materiałach informacyjnych gov.pl, które regularnie aktualizują harmonogram wdrożenia systemu.